Pozovite nas: +381616003670

Temišvar – grad koji budi sva čula

Ako želite da doživite grad koji će vam uticati na svih pet čula onda je Temišvar u Rumuniji pravi grad za to. Ko god dođe, iznenadi se lepotom građevina i parkova, cvrkutom ptica i grajom omladine, mirisom ruža, ukusom hrane i pića i poželi da dođe ponovo. Odakle početi razgledanje Temišvara, grada koji je najveći kulturno – istorijski centar Srba u toj zemlji? Teško pitanje, jer bogata istorija Temišvara dovela je do toga da je toliko lepih mesta i objekata koje zaslužuju pažnju, da je u Temišvaru možda i najteže započeti njegovo razgledanje.

rumunska nacionalna opera

Srbi oslobodili Temišvar u Velikom ratu

A bogata istorija Temišvara, koji se razvio oko rimske tvrđave, po zapisima može da se prati još od 1212. godine. Rimsku tvrđavu razorili su Tatari, a onda su ga želeli i Turci, i Austrijanci, i Mađari. Polovinom 16. veka osvojili su ga vojnici Osmanskog carstva. Posle skoro dva veka oslobodio ga je vojvoda Eugen Savojski, kome su pomogli i Srbi, pa je grad na reci Begej pripao Austougarskoj, koja je ovim prostorima vladala nešto manje od dva veka. Srpska vojska oslobodila je ovaj grad u Prvom svetskom ratu 1918. godine, ali je onda izašla iz njega i grad je predat Rumuniji. Posle su Temišvar počeli da naseljavaju Mađari i Nemci, a broj Srba je opadao tako da su danas nacionalna manjina sa oko 18. 000 duša. Kada se sve ovo sagleda vidi se koliko je naroda u Temišvaru ostavljalo tragove svoje kulture, umetnosti, arhitekture, načina življenja...

Najlepša ostavština naših predaka Temišvaru

Za posetioce iz Srbije možda je najbolje da razgledanje započnu sa onim najlepšim što su naši preci ostavili u njemu – Sabornom crkvom hrama Vaznesenja Gospodnjeg. Međutim, to nije prva srpska crkva sazidana u ovom gradu. Prva srpska crkva bila je Crkva Svetog Ђорђа. Zna se da je izgorela u požaru 1737. godine, a pretpostavlja se da je sagrađena pre dolaska Osmanlija, jer turski osvajač ne bi dozvolio zidanje tako impozantne pravoslavne crkve. Izgradnja sadašnje crkve počela je 1745., završena je tri godine kasnije, a visinski delovi tornja nadzidani su 1791. godine. Pored nje se nalazi Vladičanski dvor, možda jedna od najlepših zgrada u Temišvaru. Preko puta srpskog kompleksa nalazi se rimokatolička katedrala posvećena svetom Đorđu. Zovu je i Duomo, a sagrađena je u baroknom stilu, u 18. veku. Ove bogomolje dominiraju najstarijim trgom Temišvara – Trgom ujedinjenja, koji se nekada zvao Glavni trg.

Pravoslavna crkva sa vizantijskim stilom i moldavskim elementima

Razgledanje grada može se započeti i na najmlađem trgu koji se danas zove Trg pobede, jer je na njemu započela revolucija protiv komunizma 1989. godine, a nekada se zvao Trg opere. Njime dominira najviša građevina Temišvara – Rumunska pravoslavna crkva banatske mitropolije koja je visoka 96 metar. Iako je pravoslavna crkva, arhitektonski stil baš ne odgovara pravoslavnim svetinjama. Ima tu elemenata vizantijskog stila, ali nema kupola koje krase taj stil, već 11 tornjeva koji liće na tornjeve moldavske škole. Nasuprot ovoj interesantnoj bogomolji nalazi se zgrada Opere koja je takođe vredna divljenja. To je jedina opera u Evropi gde se repertoar odvija na tri jezika – rumunskom, nemačkom i mađarskom. Trg je poznat i po palatama iz doba Austro-ugarske. Ipak, najviše fotografija uradi se ispred spomenika vućice koja doji Romula i Rema, a taj spomenik je Temišvar dobio kao poklon od grada Rima 1926. godine.

Treba obići i Trajanov trg

Kao treća mogućnost početka obilaska Temišvara nameće se i Trg slobode jer se na njemu nalazi veliki broj spomenika, među kojima je najpoznatija bista Decebala, velikog borca za slobodu, inače poslednjeg kralja Dakije. Moglo bi se reći da je ovo i centar kulture grada, jer okruženje ovog trga čine zgrade muzičke i pozorišne akademije. Na ovom trgu vidi se veliki uticaj secesionističke arhitekture. Pored ova tri trga trebalo bi obići i Trajanov trg gde se nalazi još jedna pravoslavna crkva. Iako je bogomolja iz 1746. godine, iako se u njoj čuva mnogo skupocenih knjiga, taj trg još nije sređen, pa se ne nalazi u ponudi turističkih agencija.

Idealno mesto da zaprosite voljenu osobu

Za romantičare ili one koji traže originalnu ideju gde da zaprose voljenu osobu jedan od izbora svakako može biti Park ruža u Temišvaru. Malo ko zna da je ovaj grad nekada ružama snabdevao Evropu. Vrt je napravljen za vreme Austorougarske monarhije kada ih je zasađeno čak 1.200. Danas ih je 600 i ima ih različitih vrsta. Tu je i centralna pozornica, a i dosta natkrivenih klupa za sedenje. Posebno je interesantno doći u ovaj park u proleće kada se organizuje festival posvećen cveću. Park ruža nalazi se pored reke Begej iznad koje se nalazi Mikelanđelov most, pa je sve to idealno za šetnju, romantiku i uživanje. Još ako se sedne u brodić koji posetioce vozi po reci, na kojem može lepo i da se ruča to je onda prava priča za zaljubljene, ali i one koji žele da dožive nešto što se upija ćulima mirisa i ukusa. Pored ovog parka postoji i Centralni, i Kraljevski, i Botanički, i Dečiji... I svi oni mame da se na njima odmore svi koji dođu u ovaj grad u kojem su sva čula pobuđena.

Tarzan je iz Temišvara

Na deo istorije da je Temišvar prvi grad u Evropi koji je imao ulično osvetljenje podseća spomenik fenjeru. Da je grad preživeo velike gubitke tokom kuge podseća spomenik posvećen toj bolesti. Od interesantnih momenata za ovaj grad je i podatak da je Temišvar drugi grad u svetu kroz koji je prošao tramvaj. Samo što tada tramvaj nije išao na struju već su ga – vukli konji. U Temišvaru su ponosni i na to što je po autobiogravskim podacima nedaleko od Temišvara rođen i Džoni Vajsmiler, prvi čovek koji je preplivao 100 metara za manje od minut, osvajač pet olimpijskih zlatnih medalja, a svetsku slavu stekao je glumeći Tarzana u šest filmova. Koliko je Temišvar bio važan grad za Srbiju govori i podatak da su u njemu u jednom periodu svog života živeli i velikani poput Dositeja Obradovića, Miloša Crnjanskog, Jovana Sterije Popovića, Joakima Vujića, Branka Radičevića...

IZLETI ZA TEMIŠVAR